An Huy – Wikipedia tiếng Việt

Bởi zhYjASHK3Hd8Yd5wNX4XdNMHKuGwp6219
45 Lượt xem

An Huy (tiếng Trung: 安徽; bính âm: Ānhuī, IPA:ánxwéi) là một tỉnh của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Năm 2020, An Huy là tỉnh đông thứ tám về số dân, đứng thứ 11 về kinh tế Trung Quốc với 61,02 triệu dân, tương đương với Cộng hòa Nam Phi và 3.868 tỷ NDT (560 tỷ USD), tương đương với Na Uy. An Huy có chỉ số GDP đầu người đứng thứ 15, đạt 63.382 NDT (tương ứng 9.186 USD).

Tỉnh nằm ở Hoa Đông và trải dài trên những đồng bằng Trường Giang và Hoài Hà, An Huy giáp với Giang Tô ở phía đông, Chiết Giang ở phía đông nam, Giang Tây ở phía nam, Hồ Bắc ở phía tây nam, Hà Nam ở phía tây-bắc, và giáp với Sơn Đông trên một đoạn nhỏ ở phía bắc. Tỉnh lị An Huy là Hợp Phì .

Vào đầu thời Thanh, An Huy thuộc tỉnh Giang Nam, đến năm Khang Hi thứ 6 (1667), triều đình đã tách tỉnh Giang Nam thành tỉnh Giang Tô và An Huy. Tên gọi “An Huy” bắt nguồn từ tên của hai thành phố phía nam của tỉnh là An Khánh và Huy Châu (nay là Hoàng Sơn).[1] Giản xưng của An Huy là “皖” (Wǎn, âm Hán Việt là Hoản, Hoàn hay Hoán)

An Huy được xem là một trong những nơi khởi nguyên của dân tộc Trung Hoa, vào thời đại đồ đá cũ cách nay khoảng từ 2 đến 3 triệu năm trước, trên địa bàn An Huy ngày nay đã xuất hiện người Hòa Huyện Viên (和县猿人) có khả năng đứng thẳng người khi di chuyển. Vào cuối những năm 1970 và đầu 1980, tại di chỉ Tiết Gia Cương (薛家岗遗址) thuộc huyện Tiềm Sơn của An Huy đã phát hiện được dấu tích về hoạt động của loài người thời đại đồ đá mới cách nay khoảng từ 5 đến 6 nghìn năm, sau đó tại nhiều nơi trên địa bàn An Huy cũng đã phát hiện được những di chỉ văn hóa thời đại đồ đá mới.[2]

Quân chủ khai quốc nhà Thương là Thành Thang đã từng định đô tại đất ” Bạc “, nay thuộc Bạc Châu ở bắc bộ An Huy. [ 3 ] Khi đó, đại bộ phận dân cư tại An Huy không phải là tộc Hoa Hạ, tuy nhiên về sau những người Đông Di và Sơn Việt này đã từ từ đồng nhất thành tộc Hán .Thời nhà Chu, trên địa phận An Huy có nhiều nước chư hầu như Chung Li ( 钟离 ), Lục ( 六 ), Anh ( 英 ), Thư ( 舒 ), Thư Dung ( 舒庸 ), Thư Cưu ( 舒鸠 ), Thư Lục ( 舒蓼 ), Sào ( 巢 ), Từ ( 徐 ), Tiêu ( 萧 ) và Hoản ( 皖 ). Các nước nhỏ này dần bị hai thế lực vững mạnh là nước Ngô và nước Sở thôn tính. Đến cuối thời Chiến Quốc, kinh đô Dĩnh ( nay thuộc tỉnh Hồ Bắc ) của nước Sở bị nước Tần công chiếm, cho nên vì thế Sở đã phải thiên đô đến Thọ Xuân ( nay thuộc Thọ huyện của An Huy ) vào năm 241 TCN. Đến năm 224 TCN, đại tướng nước Sở là Hạng Yên ( 项燕 ) đã bại trận trước 60 vạn đại quân Tần dưới sự chỉ huy của Vương Tiễn ; đến năm 223 TCN, Thọ Xuân rơi vào tay Tần, nước Sở cũng diệt vong. Năm 221 TCN, Tần triển khai xong việc chinh phục sáu nước, thống nhất Nước Trung Hoa .Thời Tần, đại bộ phận khu vực An Huy thuộc Cửu Giang Q., đầu phía bắc thuộc Tứ Thủy quận và Nãng Q.. Trong cuộc chiến tranh Hán-Sở, Hạng Vũ đã thua Lưu Bang trong trận Cai Hạ tại vùng thuộc huyện Cổ Trấn ngày này, sau đó Hạng Vũ đã tự vẫn tại Ô Giang ( nay thuộc Hòa huyện ) .Thời Hán Vũ Đế, do áp lực đè nén từ nước Mân Việt, hàng loạt nước Đông Âu đã sơ tán từ nam bộ Chiết Giang đến Lư Giang Q. ( nay thuộc khu vực Thư Thành ). Những năm cuối thời Hán, Thọ Xuân trở thành địa thế căn cứ của quân phiệt Viên Thuật. Năm 197, Viên Thuật chính thức xưng đế, tự xưng là Trọng Gia, đóng đô ở Thọ Xuân, tuy nhiên vùng đất trấn áp của ông khi đó chỉ có 2 Q. Cửu Giang và Lư Giang. Sau khi bị Lưu Bị vượt mặt, Viện Thuật bị bệnh mất. Sau đó, Thọ Xuân về tay quân phiệt Tào Tháo .Đến thời Ngũ Hồ thập lục quốc, những sắc dân du mục xâm nhập Hoa Bắc và lập nên những chính quyền sở tại khác nhau, còn ở phương Nam vẫn do những triều đại của người Hán quản lý. Trong khoảng chừng thời hạn này, bắc bộ An Huy trở thành tiền tuyến cạnh tranh đối đầu giữa miền Nam và miền Bắc, ngọn lửa cuộc chiến tranh liên tục bùng lên. Năm 383, đã xảy ra đại chiến Phì Thủy giữa Tiền Tần và Đông Tấn, Phì Thủy được cho là con sông cổ chảy qua vùng mà nay là Lục An. [ 4 ]Những năm Khai Hoàng chi trị thời Tùy Văn Đế, kinh tế tài chính khu vực An Huy Phục hồi và đạt được trình độ rất cao. Sau khi trải qua thời hạn hỗn chiến cuối thời Tùy, đến khi Nhà Đường thống nhất Nước Trung Hoa, An Huy lại có được độc lập. Trong loạn An Sử, khu vực Hoài Hà ở bắc bộ An Huy đã bị cuộc chiến tranh tàn phá. Năm 875, tức cuối thời Nhà Đường, đã xảy ra khởi nghĩa Vương Tiên Chi, Hoàng Sào, quân nổi dậy từ Hà Nam đã sang Hòa huyện của An Huy rồi vượt sông Trường Giang để tới Hoản Nam, sau đó tiến đến tận Phúc Kiến, Quảng Đông, sau đó lại qua An Huy để đánh Trường An .Thời Ngũ Đại Thập Quốc, nam bộ An Huy thuộc nước Ngô. Lý Biện ( Nam Đường Liệt Tổ ) sau đó đã đoạt lấy quyền trấn áp nước Ngô vào năm 937 và lập ra nước Nam Đường. Khi đó, bắc bộ An Huy thuộc quyền trấn áp của Ngũ Đại .Cuối thời Bắc Tống, đã Open nhà Kim của người Nữ Chân ở phương Bắc. Sau năm 1127, vùng bắc bộ Hoài Hà của An Huy trở thành đất của triều Kim, An Huy một lần nữa trở thành nơi cạnh tranh đối đầu giữa thế lực hai miền : phía bắc là Kim và phía nam là Nam Tống. Năm 1161, Kim Hải Lăng vương Hoàn Nhan Lượng xuất binh phạt Tống, tuy nhiên đã thất bại trong đại chiến Thái Thạch ở vùng nay thuộc Mã An Sơn. Năm 1234, Kim bị đế quốc Mông Cổ tàn phá. Năm 1276, quân Mông Cố công chiếm kinh thành Hàng Châu của Nam Tống, từ đó hàng loạt An Huy quy thuộc Nhà Nguyên .
Tháp Chấn Phong (振风塔) được xây dựng lần đầu vào năm 1570 (năm Long Khánh thứ 2)
Sau khi Chu Nguyên Chương sáng lập Nhà Minh, do bắt đầu triều đại này định đô ở Nam Kinh, khu vực hai tỉnh An Huy và Giang Tô lúc bấy giờ do Lục bộ của triều đình Trung ương trực tiếp quản trị, gọi là ” Trực Lệ “. Minh Thái Tổ định quê nhà Phượng Dương của mình là ” Trung Đô ” và đã từng tính đến chuyện thiên đô về đây tuy nhiên sau đó đã từ bỏ kế hoạch và chỉ kiến thiết xây dựng lăng mộ tổ tiên và một phần tường thành. Thời Minh, tại địa phận nay là An Huy có tổng số 7 phủ, trong đó 4 phủ ở phía nam Trường Giang : Huy Châu phủ, Ninh Quốc phủ, Tỉnh Thái Bình phủ, Trì Châu phủ ; 2 phủ ở bờ bắc Trường Giang : An Khánh phủ, Lư Châu phủ ; còn lưu vực Hoài Hà của An Huy thì chỉ có một phủ là Phượng Dương phủ. Thời Nhà Minh, Vu Hồ huyện tại bờ nam Trường Giang đã tăng trưởng thành một TT kinh tế tài chính mới. Những năm Vĩnh Lạc thời Minh Thành Tổ, kinh đô được sơ tán về Bắc Kinh, khu vực Trực Lệ trước đó được đổi tên thành Nam Trực Lệ .Năm 1635, Lý Tự Thành đã công hãm Phượng Dương, đào mộ tổ tiên của hoàng thất triều Minh, tàn phá ” chùa Hoàng Giác “, ngôi chùa mà Chu Nguyên Chương đã xuất gia .
Trung và nam An Huy nằm trong vùng kiểm soát của quân Thái Bình Thiên Quốc năm 1854
Năm 1645, quân Thanh công chiếm Nam Kinh, sau đó đã đổi Nam Trực Lệ thành Giang Nam tỉnh ; đến năm 1667, triều Thanh lại phân Giang Nam tỉnh thành Giang Tô và An Huy. Tỉnh hội An Huy được thiết lập tại An Khánh, là nơi đóng trụ sở của An Huy tuần phủ và An Huy án sát sứ. Quản lý dân chính tại An Huy là phận sự của Giang Nam tả bố chánh sứ, trường kỳ trú tại Giang Ninh phủ ( Nam Kinh ), đến năm 1760 ( năm Càn Long thứ 25 ), thì sơ tán đến An Khánh. Ranh giới An Huy từ đó đến nay ít có đổi khác .Thời cuối Nhà Thanh, Thái Bình Thiên Quốc đã định đô tại Nam Kinh, khi đó nam An Huy là địa thế căn cứ lương thực và quân sự chiến lược hầu hết của cuộc khởi nghĩa này. Tương quân của Tăng Quốc Phiên và quân Tỉnh Thái Bình của Ông Trần Ngọc Thành đã giao chiến rất kinh hoàng, đại bộ phận dân cư nam An Huy đã thiệt mạng hoặc chạy trốn, kinh tế tài chính địa phương bị tác động ảnh hưởng nghiêm trọng. Sau cuộc chiến tranh, dân cư những vùng Hà Nam và Hồ Bắc đã di cư đến Hoản Nam, vì vậy văn hóa truyền thống tập tục khu vực này đã có nhiều đổi khác. Cũng trong thời kỳ đó, Niệp quân hoành hành ở khu vực bắc An Huy. Lý Hồng Chương đã chiêu mộ Hoài quân tại vùng phụ cận Hợp Phì tiến đến vùng Giang Chiết tác chiến với quân Tỉnh Thái Bình. Sau khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc, Hoài quân trở thành một trong những lực lượng trọng điểm của triều Thanh .

Mục Lục

Thời Nước Trung Hoa Dân Quốc[sửa|sửa mã nguồn]

Sau khi xây dựng Trung Hoa Dân Quốc, đường tàu Tân-Phố đã thông tuyến vào năm 1912, khiến Bạng Phụ khởi sắc. Năm 1912, Bách Văn Uý trở thành người quản lý An Huy, kế tục ông ta là Nghê Tự Xung ( 倪嗣冲 ) vào năm 1913, Trương Văn Sinh ( 张文生 ) vào năm 1920, Mã Liên Giáp ( 马联甲 ) vào năm 1922, Lã Điệu Nguyên ( 吕调元 ) vào năm 1923, Khương Đăng Tuyển ( 姜登选 ) vào năm 1924, Trần Điệu Nguyên ( 陈调元 ) vào năm 1925. Đến năm 1926, Trần Điệu Nguyên đã quy thuận Quốc Dân cách mạng quân trong Bắc phạt. Đến năm 1937, trên địa phận An Huy bùng phát những trận chiến trong cuộc chiến tranh Trung-Nhật, An Huy trở thành nơi xen kẽ trấn áp giữa bốn thế lực là quân Nhật, chính quyền sở tại Uông Tinh Vệ, Quốc quân và Cộng sản đảng. Năm 1940, tại An Huy đã xảy ra xung đột Quốc-Cộng, gọi là sự biến Hoản Nam. Năm 1946, sau khi Nhật Bản đầu hàng, cơ quan chính phủ Quốc dân đã chuyển thủ phủ của An Huy từ An Khánh đến Hợp Phì. Từ năm 1948 đến 1949, An Huy là một mặt trận hầu hết trong hội chiến Từ-Bạng hay còn gọi là chiến dịch Hoài-Hải trong nội chiến Quốc-Cộng .

Thời Cộng hòa Nhân dân Nước Trung Hoa[sửa|sửa mã nguồn]

Sau khi Cộng hòa Nhân dân Nước Trung Hoa xây dựng vào năm 1949, An Huy bị phân thành hai công thự hành chính cấp tỉnh là Hoản Bắc và Hoản Nam, lấy Trường Giang làm ranh giới, tuy nhiên đến năm 1952 lại hợp lại như cũ. Địa giới An Huy sau năm 1949 cũng có kiểm soát và điều chỉnh nhỏ : huyện Vụ Nguyên được trao cho tỉnh Giang Tây, hai huyện Hu Dị và Tứ Hồng được trao cho tỉnh Giang Tô ; ngược lại, hai huyện Tứ và Nãng Sơn vốn thuộc Giang Tô thì lại được trao cho An Huy .

Trong thời kỳ Nạn đói lớn 1959-1961, số người tử vong vì nguyên nhân không bình thường tại tỉnh An Huy là 6,33 triệu người, chiếm 18,37% trong tổng dân số 34,46 triệu dân của tỉnh khi đó, đạt tỷ lệ cao nhất trong số các tỉnh tại Trung Quốc.[5] Ngày 24 tháng 11 năm 1978, nông dân ở thôn Tiểu Cương tại Phượng Dương, An Huy đã ký một thỏa thuận bí mật, chia ruộng đất của thôn cho các hộ nông dân nhận khoán. Hành vi này vi phạm pháp luật và chính sách Trung Quốc lúc đó, nhưng cuối cùng, hành động này đã được Chính phủ Trung Quốc chấp nhận và tích cực nhân rộng, trở thành một mốc lịch sử trong quá trình cải cách mở cửa của Trung Quốc.[6] Trong cuốn sách China Road năm 2007, tác giả Rob Gifford đã ghi rằng người Trung Quốc xem An Huy là một “nông nghiệp đại tỉnh” (农业大省). Theo Gifford thì đây là một uyển ngữ để chỉ một khu vực “rất nghèo” và mọi người đề cập đến An Huy như là “Appalachia của Trung Quốc.”[7]

Thông Hoàng Sơn mọc trên các vách đá
An Huy giáp với những tỉnh Sơn Đông, Giang Tô, Chiết Giang, Giang Tây, Hồ Bắc và Hà Nam. Địa mạo An Huy hầu hết là đồng bằng và gò đồi. Đồng bằng, gò đồi và núi thấp tại An Huy nằm xen kẽ nhau. Trường Giang và Hoài Hà chảy từ tây sang đông An Huy với chiều dài tương ứng là 416 km và 430 km. Toàn An Huy hoàn toàn có thể được phân thành năm khu vực tự nhiên : đồng bằng Hoài Bắc, vùng đồi Giang Hoài, vùng Đại Biệt Sơn ở Hoản Tây, vùng đồng bằng ven sông Trường Giang và vùng núi Hoản Nam. [ 8 ] Vùng đồng bằng chiếm 31,3 % diện tích quy hoạnh An Huy ( gồm có 5,8 % đất tái tạo ), gò đồi chiếm 29,5 % diện tích quy hoạnh, núi non chiếm 31,2 % diện tích quy hoạnh, những hồ và đầm lầy chiếm 8 % diện tích quy hoạnh .Các dãy núi hầu hết tại An Huy gồm Đại Biệt Sơn, Hoàng Sơn, Cửu Hóa Sơn, Thiên Trụ Sơn. Đỉnh cao nhất là đỉnh Liên Hoa thuộc Hoàng Sơn với cao độ 1.860 mét. [ 8 ]Vùng đồng bằng Hoản Bắc gồm có khu vực rừng lá rộng rụng lá bán hạn bình nguyên Hoa Bắc ở bờ bắc Hoài Hà và khu vực đất ngập nước ở bờ nam Hoài Hà. Vùng đồng bằng Hoản Bắc này có vị trí phẳng phiu và thoáng rộng, thuộc khu vực phía nam của bình nguyên Hoa Bắc. Vùng đồng bằng Hoản Bắc có độ cao khoảng chừng 20-50 mét so với mực nước biển, thấp dần từ tây-bắc xuống đông nam. Các chi lưu phía bắc của Hoài Hà chảy theo hướng đông nam rồi nhập vào Hoài Hà và hồ Hồng Trạch. phía bắc của vùng đồng bằng Hoản Bắc chịu ảnh hưởng tác động từ những trận lụt của Hoàng Hà nên lúc bấy giờ có lớp trầm tích sâu. Do được thực thi khai khẩn nông nghiệp từ rất lâu, lúc bấy giờ vùng đồng bằng Hoản Bắc đã không còn thảm thực vật tự nhiên, hiện chỉ có những loài do con người trồng như trắc bách, dương, liễu, hông, dương hòe, du. Ở phía nam, địa hình không được phẳng phiu như ở phía bắc, Đại Biệt Sơn chiếm hầu hết khu vực tây nam An Huy và một loại những đồi và dãy núi cắt qua phần đông nam. Trường Giang chảy qua An Huy giữa hai vùng đồi núi này .Cùng với địa hình, khí hậu của An Huy cũng có sự độc lạ giữa bắc và nam. phía bắc có khí hậu ôn hòa hơn và những mùa rõ ràng hơn. Nhiệt độ trung bình năm tại An Huy là 16-18 °C, chênh lệc bắc-nam là khoảng chừng 2 °C ; nhiệt độ trung bình vào tháng 1 là khoảng chừng từ – 1 °C đến 2 °C ở phía bắc Hoài Hà và từ 0 °C đến 3 °C ở phía nam Hoài Hà ; nhiệt độ trung bình vào tháng 7 là khoảng chừng 27 °C hoặc cao hơn. Lượng mưa trung bình hàng năm của An Huy là 800 – 1.600 mm, những cơn mưa lớn Open vào tháng 6 và tháng 7 và hoàn toàn có thể dẫn đến lũ lụt. An Huy có trung bình 1.800 – 2.500 giờ nắng mỗi năm, và có 200 – 250 ngày không có sương .An Huy có trên 2 nghìn sông suối, hơn 110 hồ. Các sông quan trọng tại An Huy là Trường Giang, Hoài Hà, Tân An Giang ; những hồ quan trọng của An Huy là hồ Sào, hồ Long Cảm và hồ Nam Y ; hồ Sào với diện tích quy hoạnh mặt phẳng 800 km² là một trong năm hồ nước ngọt lớn nhất Trung Quốc. [ 8 ] Tổng lượng tài nguyên nước của An Huy là 68 tỉ m³, đa phần là tại những sông thuộc lưu vực Hoài Hà, Trường Giang và Tiền Đường Giang. Trong đó, diện tích quy hoạnh thuộc lưu vực Hoài Hà là 66.900 km², diện tích quy hoạnh thuộc lưu vực Trường Giang là 66.000 km², diện tích quy hoạnh thuộc lưu vực Tiền Đường Giang là 6.500 km². [ 9 ]

Động thực vật[sửa|sửa mã nguồn]

Rừng trúc tại Hoàng Sơn

Thảm thực vật rừng tại An Huy có sự chuyển tiếp rõ ràng giữa bắc và nam, phía bắc Hoài Hà thuộc đới rừng lá rộng ôn đới ấm với nhiều cây dương, hòe, đồng; phía nam Hoài Hà là khu vực thuộc đới rừng lá rộng hỗn giao thường xanh và rụng lá bắc cận nhiệt đới và đới rừng lá rộng thường xanh trung cận nhiệt đới với nhiều cây tùng, sam và trúc. Năm 2011, toàn An Huy có 4,4 triệu ha đất rừng, chiếm 31,7% diện tích toàn tỉnh. Tổng diện tích rừng của An Huy là khoàng 3,6 triệu ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 26,06%. An Huy có 21 đơn vị cấp huyện đồi núi, toàn bộ nằm tại vùng Đại Biệt Sơn ở Hoản Nam và Hoản Tây, tỷ lệ che phủ rừng trung bình ở các địa phương này lên tới trên 50%; 65 đơn vị cấp huyện đồng bằng dọc Trường Giang và Hoài Hà có tỷ lệ che phủ rừng bình quân là trên 15%; khu vực gò đồi và sườn đồi giữa Trường Giang và Hoài Hà có tỷ lệ che phủ rừng trên dưới 12%.[9]

Tỉnh An Huy có tài nguyên động thực vật vật hoang dã phong phú, với nhiều loài khác nhau. An Huy có 4.245 loài thực vật có mạch, chiếm 14,2% số loài thực vật có mạch tại Trung Quốc, trong đó có 6 loài thực vật được bảo hộ quốc gia cấp 1 và 25 loài được bảo hộ quốc gia cấp 2. Toàn tỉnh An Huy có 44 bộ, 121 họ với 742 loài động vật có xương sống, chiếm 14,1% toàn quốc, trong đó có 21 loài động vật được bảo hộ quốc gia cấp 1, 70 loài được bảo hộ quốc gia cấp 2, với các loài đặc hữu như cá sấu Dương Tử (Alligator sinensis) và cá heo Dương Tử (Lipotes vexillifer) tại lưu vực Trường Giang ở trung bộ An Huy.[9]

Năm 2011, tổng số nhân khẩu có hộ tịch tại An Huy là 68,759 triệu người, tăng 489.000 người so với năm trước; tổng số nhân khẩu thường trú của An Huy trong cùng năm là 59,68 triệu người, tăng 110.000 người so với năm trước đó. Theo tổng điều tra nhân khẩu toàn quốc lần thứ 6 vào năm 2010, tại An Huy có sự hiện diện của tất cả 55 dân tộc thiểu số được công nhận tại Trung Quốc với tổng nhân khẩu là 395.600 người, chiếm 0,66% tổng nhân khẩu toàn tỉnh. Trong số các dân tộc thiểu số tại An Huy, người Hồi, người Mãn và người Xa là các dân tộc lớn nhất; riêng người Hồi chiếm tới 82,92% tổng nhân khẩu các dân tộc thiểu số tại An Huy. Các dân tộc thiểu số tại An Huy chủ yếu phân bố phân tán, toàn tỉnh vào năm 2011 có 9 hương dân tộc, 1 nông trường dân tộc, 135 thôn dân tộc.[9] An Huy là tỉnh mất cân bằng giới tính. Theo một nghiên cứu vào năm 2009 do British Medical Journal phát hành thì trong nhóm tuổi từ 1-4 tại An Huy, trung bình cứ 138 bé trai thì có 100 bé gái.[10]

Quan thoại được nói ở bắc bộ và trung bộ An Huy, tức phía bắc Trường Giang. Các phương ngôn ở bắc bộ An Huy được phân loại là Quan thoại Tập Đoàn Cafe Trung Nguyên, cùng một hệ với những phương ngôn tại Hà Nam và Sơn Đông ; những phương ngôn ở trung bộ An Huy được phân loại là Quan thoại Giang Hoài, cùng một hệ với những phương ngôn tại trung bộ tỉnh Giang Tô lân cận. Các phương ngữ không thuộc Quan thoại được nói ở phía nam Trường Giang : những phương ngôn của tiếng Ngô được nói tại Tuyên Thành, tuy nhiên nó đang dần bị Quan thoại Giang Hoài thay thế sửa chữa ; những phương ngôn của tiếng Cám được nói ở một vài huyện ở vùng tây nam giáp với tỉnh Giang Tây ; [ 11 ] và tiếng Huy được nói tại khoảng chừng 10 huyện ở cực nam của An Huy .

Trên địa bàn An Huy, các tôn giáo phổ biến nhất là tôn giáo dân gian Trung Quốc, Phật giáo Hán và Đạo giáo. Một số công trình tôn giáo nổi tiếng tại An Huy là tháp Chấn Phong (振风塔) tại An Khánh, hay Hóa Thành tự, Nhục Thân bảo điện, Bách Tuế cung, Thiên Đài tự trên Kim Hoa Sơn, một trong tứ đại danh sơn của Phật giáo Trung Quốc. Tại Hợp Phì có đền thờ Bao Công. An Huy cũng có các cộng đồng Hồi giáo và là một trong những nơi có nhiều tín hữu Ki-tô giáo nhất tại Đông Á.[13]

Các đơn vị chức năng hành chính[sửa|sửa mã nguồn]

An Huy được chia làm 16 đơn vị hành chính, toàn bộ là thành phố thuộc tỉnh (địa cấp thị, 地级市):

Các đơn vị hành chính cấp địa khu trên đây được chia thành 105 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm 44 quận (thị hạt khu), 9 thành phố cấp huyện (huyện cấp thị), và 52 huyện. Các đơn vị hành chính cấp huyện này lại được nhỏ thành 1845 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 972 thị trấn (trấn), 634 hương, 9 hương dân tộc, và 230 phường (nhai đạo).

Đồng ruộng tại huyện Hoắc Sơn
Tỉnh lị Hợp Phì của An Huy
Theo giám sát sơ bộ, tổng sản phẩm quốc nội ( GDP ) của An Huy năm 2011 là 1,51103 nghìn tỉ NDT, theo giá thành so sánh, tỷ suất tăng trưởng so với năm trước là 13,5 %. Theo khu vực, khu vực một của nền kinh tế tài chính đạt giá trị 202,03 tỉ NDT, tăng trưởng 4 % so với năm trước ; khu vực hai đạt giá trị 822,64 tỉ NDT, tăng trưởng 17,9 % so với năm trước ; khu vực ba đạt giá trị 486,36 tỉ NDT, tăng trưởng 10,5 % so với năm trước đó. Tỷ lệ giữa ba khu vực trong nền kinh tế tài chính của An Huy đã biến hóa từ 14 : 52,1 : 33,9 của năm 2010 thành 13,4 : 54,4 : 32,2 vào năm 2011, trong đó giá trị công nghiệp chiếm tỷ trọng 46,2 % trong GDP, tăng 2,4 % so với năm trước. Năng suất lao động toàn xã hội của tỉnh An Huy vào năm 2011 là 36.986 NDT / người, thu nhập trung bình đầu người đạt 25.340 NDT / người ( tức khoảng chừng 3.923 USD ). [ 14 ]Năm 2018, An Huy là tỉnh đông thứ tám về số dân, đứng thứ 13 về kinh tế tài chính Trung Quốc với 63,2 triệu dân, tương tự với Pháp [ 15 ] và ba nghìn tỷ NDT ( 445 tỷ USD ), [ 16 ] tương tự với Na Uy. An Huy có chỉ số GDP đầu người đứng thứ hai mươi hai, đạt 47.712 NDT ( tương ứng 7.210 USD ). [ 17 ]
Phần lớn tỉnh An Huy có lượng quang nhiệt lớn, lượng mưa phong phú và đa dạng, mưa và nắng trong cùng một thời kỳ, điều này có lợi cho sự tăng trưởng của cây cối. Ngoài ra, trung bộ và bắc bộ An Huy là vùng đồng bằng to lớn, đất đai phì nhiêu. [ 18 ] Năm 2011, diện tích quy hoạnh trồng cây lương thực có hạt của An Huy là 6621,5 nghìn ha, trong đó diện tích quy hoạnh chuyên sử dụng trồng lúa mì chất lượng cao là 1.985 nghìn ha. Ngoài ra, diện tích quy hoạnh trồng cây có dầu là 878,3 nghìn ha, diện tích quy hoạnh trồng bông là 350,4 nghìn ha, diện tích quy hoạnh trồng rau xanh là 790,3 nghìn ha. [ 9 ] Năm 2010, tổng sản lượng lương thực của An Huy là 308,05 triệu tấn, là mức cao nhất so với những năm trước đó. Sản lượng hạt có dầu đạt 2,276 triệu tấn, sản lượng bông đạt 316 nghìn tấn, sản lượng thuốc lá đạt 29 nghìn tấn, sản lượng trà đạt 83 nghìn tấn, sản lượng rau xanh đạt 21,374 triệu tấn và sản lượng hoa quả đạt 8,053 triệu tấn. [ 19 ]Tính đến cuối năm 2011, số lợn chăn nuôi tại trên địa phận An Huy là 14,673 triệu con ; số lợn nuôi xuất chuồng mỗi năm là 27,211 triệu con. Sản lượng những loại thịt hầu hết vào năm 2011 là 3,718 triệu tấn, trong đó lượng thịt lợn, thịt bò và thịt cừu là 2,651 triệu tấn. Sản lượng trứng gia cầm đạt 1,197 triệu tấn. Sản lượng sữa bò đạt 225 nghìn tấn. Sản lượng thủy hải sản đạt 1,995 triệu tấn. [ 14 ]
Sau cải cách Open, nghành nghề dịch vụ công nghiệp của tỉnh An Huy đã có những tân tiến, hình thành được một mạng lưới hệ thống công nghiệp tương đối hoàn hảo, gồm có cả ngành nguồn năng lượng và luyện kim. Chery Automobile Co., Ltd. là hình tượng cho ngành công nghiệp xe hơi của An Huy. Các công ty lớn nhất của tỉnh An Huy gồm có Anhui Conch Cement Company, chuyên về sản xuất và phân phối xi-măng, Guoyang Securities Co, một nhà sản xuất dịch vụ kinh tế tài chính, và Ma’anshan Iron và Steel, một nhà phân phối gang thép. [ 20 ]Năm 2011, giá trị công nghiệp của An Huy đạt 706,17 tỷ NDT, đạt mức tăng trưởng 21,1 % so với năm trước ; trong đó công nghiệp nhẹ tăng trưởng 27,2 % còn công nghiệp nặng tăng trưởng 18,6 %, tỷ suất giữa hai ngành này vào năm 2011 là 30,8 : 69,2. Các xí nghiệp sản xuất sản xuất theo hình thức CP hoặc vốn góp vốn đầu tư quốc tế ( gồm có cả vốn Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan ) liên tục tăng trưởng nhanh gọn với tỷ suất tương ứng là 22 % và 20 %. Bảy ngành công nghiệp số 1 của An Huy là thông tin điện tử, sản xuất xe hơi và thiết bị, vật tư và vật tư mới, nguồn năng lượng mới, thực phẩm và y dược, dệt may và quần áo, ngành công nghiệp dịch vụ tân tiến. [ 14 ]
An Huy là một tỉnh lớn về tài nguyên tài nguyên với trữ lượng đa dạng và phong phú. Tính đến cuối năm 2011, người ta đã phát hiện được 158 loại tài nguyên trên địa phận An Huy, trong đó đã xác định được trữ lượng của 126 loại tài nguyên với năm loại tài nguyên nguồn năng lượng, 22 loại tài nguyên sắt kẽm kim loại, 96 loại tài nguyên phi kim. Các vùng mỏ quan trọng của An Huy gồm có sắt tại Mã An Sơn, than đá ở Hoài Nam và đồng tại Đồng Lăng .
Thềm ga Hợp Phì
Cầu Trường Giang An Khánh
Một cây cầu gỗ ở huyện Hấp, được xây dựng lần đầu vào cuối thế kỷ XIX

Hệ thống đường tàu của tỉnh An Huy do cục đường tàu Thượng Hải quản trị. Năm 2011, tổng chiều dài mạng lưới đường tàu hoạt động giải trí tại An Huy là 3144 km. Các tuyến đường sắt chính trên địa phận An Huy là Kinh-Hỗ, Lũng-Hải, Kinh-Cửu, Thanh-Phụ, Phụ-Hoài, Hoài Nam, Tuyên-Hàng, Hoản-Cám, Ninh-Tây, Hỗ-Dong. Các tuyến đường tàu cao tốc đi qua địa phận An Huy gồm có đường tàu cao tốc Kinh-Hỗ, đường tàu liên thành Ninh-An, đường tàu luân chuyển hành khách Hợp-Bạng, đường tàu luân chuyển hành khách Thương-Hàng, đường tàu cao tốc Hợp-Vũ. [ 21 ]An Huy có ba ga luân chuyển hành khách cấp một là ga Phụ Dương, ga Bạng Phụ và ga Hợp Phì ; cùng với bốn ga luân chuyển sản phẩm & hàng hóa cấp một là ga Phụ Dương Bắc, ga Bạng Phụ Đông, ga Vu Hồ Đông, ga Hoài Nam Tây. Các ga luân chuyển hành khách cấp hai tại An Huy gồm ga Hợp Phì Nam, ga Vu Hồ, ga Hoài Nam, ga Túc Châu, ga Trừ Châu, ga Hoài Bắc, ga Mã An Sơn, ga Đồng Lăng, ga Bạc Châu, ga Hoàng Sơn, ga Nãng Sơn, ga Thủy Gia Hồ, ga Hợp Phì Tây, ga Tích Khê. [ 22 ]
Mật độ đường đi bộ tại An Huy đứng vào số 1 trong số những tỉnh tại Trung Quốc. An Huy có 14 bến xe hành khách cấp địa khu, 65 bến xe hành khách cấp huyện và 20 bến luân chuyển sản phẩm & hàng hóa. [ 21 ] Tính đến cuối năm 2011, tổng chiều dài những tuyến công lộ tại An Huy là 149.534,65 km, tỷ lệ là 107,27 km / 100 km² ; trong đó có 3.009 km đường cao tốc đã thông xe, có đến 99.98 % số thôn hành chính tại An Huy đã thông công lộ. Tất cả những địa cấp thị tại An Huy đều đã thông đường cao tốc, nếu đi theo những tuyến cao tốc này sẽ mất khoảng chừng 6 tiếng để quá cảnh theo chiều bắc-nam của An Huy, và mất khoảng chừng 3 tiếng nếu quá cảnh theo chiều đông-tây. Tại An Huy có 3 cây cầu lớn vượt Trường Giang, đó là cầu Trường Giang An Khánh, cầu Trường Giang Vu Hồ và cầu Trường Giang Mã An Sơn ; và có 12 cầu vượt Hoài Hà. Năm 2011, mạng lưới hệ thống đường đi bộ của An Huy đã thực thi luân chuyển 1,79 tỷ lượt hành khách và 2,19 tỷ tấn sản phẩm & hàng hóa. [ 9 ]Các tuyến đường cao tốc đa phần chạy trên địa phận An Huy là đoạn Hợp Từ của tuyến đường cao tốc Kinh-Đài ( một trong những tuyến chính của mạng lưới hệ thống đường cao tốc Trung Quốc ), đường cao tốc Hợp-Ninh, đường cao tốc Hợp-An, đường cao tốc Lư-Đồng, đường cao tốc Đồng-Thang, đường cao tốc Thang-Đồn, đoạn Ninh-Hoài của đường cao tốc Trường-Thẩm, đoạn Bạc-Phụ và An-Cảnh của đường cao tốc Tế-Quảng, đoạn An Huy của đường cao tốc Liên-Hoắc, đoạn Bạng-Minh và đoạn Giới-Phụ-Bạng của đường cao tốc Ninh-Lạc, đoạn Hợp-Ninh và đoạn Hợp-Lục-Diệp của đường cao tốc Hỗ-Thiểm, đoạn Hợp-Ninh và đoạn Hợp-Từ và đoạn Hợp-Lục Diệp của đường cao tốc Hỗ-Dong, đoạn Quảng-Từ và đoạn Tuyên-Quảng và đoạn Vu-Tuyên và đoạn Duyên Giang và đoạn Cao-Giới của đường cao tốc Hỗ-Du, đoạn Huy-Hàng của đường cao tốc Hàng-Thụy, đoạn Ninh-Mã và Mã-Vu của đường cao tốc Ninh-Vu, đường cao tốc Hợp-An, đoạn Hợp-Sào-Vu của đường cao tốc Vu-Hiệp, đường cao tốc vành đai Hợp Phì .
An Huy nằm trong lưu vực hai con sông lớn là Hoài Hà và Trường Giang nên có điều kiện kèm theo thuận tiện để tăng trưởng giao thông vận tải đường thủy. Tỉnh An Huy có những cảng cấp một là cảng Bạng Phụ, cảng Hoài Nam, cảng Phụ Dương, cảng Vu Hồ, cảng Mã An Sơn, cảng An Khánh ; những cảng cấp hai là cảng Phượng Dương, cảng Phượng Đài, cảng Lợi Tân, cảng Đồng Lăng. [ 21 ] Tính đến cuối năm 2011, tổng lý trình những tuyến đường sông hoàn toàn có thể thông hành của An Huy là 5.596 km, trong đó có 1.084 km những tuyến đường thủy cấp cao. Toàn tỉnh An Huy có khoảng chừng 30.000 tàu thuyền hoạt động giải trí với tổng tải trọng là 26 triệu tấn. Năm 2011, mạng lưới hệ thống cảng của An Huy đã trải qua khối lượng sản phẩm & hàng hóa lên đến 370 triệu tấn, với 388 nghìn container. Ở ven sông trên địa phận An Huy có trên 380 bến hoàn toàn có thể đón tàu trọng tải cấp 1000 tấn trở lên, số lượng cảng sông của An Huy là cao nhất trong những tỉnh miền Trung và miền Tây của Trung Quốc. [ 9 ]
An Huy có ba trường bay hàng không gia dụng là trường bay quốc tế Lạc Cương Hợp Phì, trường bay Đồn Khê Hoàng Sơn và trường bay Phụ Dương, ngoài những tại An Khánh có một trường bay phối hợp cả quân sự chiến lược lẫn gia dụng ( trường bay Thiên Trụ Sơn An Khánh ), dự trù sẽ thiết kế xây dựng mới sây bay quốc tế Tân Kiều Hợp Phì và trường bay Cửu Hoa Sơn Trì Châu. Sân bay quốc tế Lạc Cương Hợp Phì là cửa khẩu hàng không cấp một vương quốc, với 400 chuyến bay mỗi tuần trên 46 đường bay. Năm 2011, mạng lưới hệ thống cảng hàng không quốc tế của An Huy đã ship hàng luân chuyển 5,21 triệu lượt hành khách và 40.000 tấn sản phẩm & hàng hóa. [ 9 ]
Biểu diễn Hoàng Mai hí

Hoàng Mai hí (黃梅戲) có nguồn gốc từ vùng ven của An Khánh, là một loại hình hí khúc phổ biến trên khắp Trung Quốc. Hoàng Mai hí bao gồm các điệu ca vũ thôn quê và có thể đã ra đời từ 200 năm trước hoặc thậm chí lâu hơn; loại hình này có truyền thống ca bằng phương ngôn Quan thoại tại An Khánh. Huy kịch (徽剧) là một loại hình nhạc kịch truyền thống bắt nguồn từ khu vực nói tiếng Huy ở nam bộ An Huy, nó là một trong các tiền thân của Kinh kịch. Vào thập niên 1950, Huy kịch đã hồi sinh sau một thời gian bị lãnh quên. Lư kịch (廬劇) là một loại hình nhạc kịch truyền thống xuất hiện khắp vùng trung bộ An Huy, từ đông sang tây. Ngoài ra, còn có Hoa Cổ hí (花鼓戏) tại Phượng Dương, Tứ Châu hí ở Tứ huyện, Bang kịch (梆剧) tại Bạc Châu, Na hí (傩戏) tại Quý Trì

Ẩm thực An Huy là một trong tám phe phái truyền thống cuội nguồn chính của siêu thị nhà hàng Trung Quốc. Trường phái này kết hợp cách nấu nướng từ bắc bộ An Huy ( ven Hoài Hà ), trung-nam An Huy ( ven Trường Giang ) và những khu vực nói tiếng Huy ở nam bộ An Huy ; trong đó những món ở khu vực Hoản Nam là đại biểu đa phần của nhà hàng siêu thị An Huy, bắt nguồn từ cách nấu nướng của khu vực Hoàng Sơn. Ẩm thực An Huy được biết đến với việc sử dụng những loại thú săn và thảo mộc hoang dã cả trên cạn lẫn dưới nước, chế biến bằng cách cách rán lâu trên lửa, ninh và hấp thức ăn ; cũng như cách sẵn sàng chuẩn bị tương đối đơn thuần. Đại diện tiêu biểu vượt trội của siêu thị nhà hàng An Huy là món vịt hồ lô ( vịt quay Lư Châu ), hổ lốn Lý Hồng Chương …An Huy có nhiều loại sản phẩm truyền thống lịch sử có tương quan đến thư pháp : Tuyên Châu ( nay là Tuyên Thành ) và Huy Châu ( nay là Hoàng Sơn ) nổi tiếng với mẫu sản phẩm giấy Tuyên ( 宣纸 ) và mực Huy ( 徽墨 ), chúng được xem là những loại giấy và mực tốt nhất trong thư pháp Trung Quốc. Huyện Hấp nổi tiếng với mẫu sản phẩm nghiên Hấp ( 歙砚 ), một trong những loại nghiên dùng để mài mực được ưa thích nhất .
Thôn cổ Tây Đệ

Tòa nhà thư viện của Đại học Khoa học-Kỹ thuật Trung Quốc

Địa phương kết nghĩa[sửa|sửa mã nguồn]

Source: https://1hanoi.com
Category : Kiến trúc

BÀI VIẾT LIÊN QUAN